"ANH EM LÀ NHỮNG VIÊN ĐÁ SỐNG ĐỘNG XÂY NÊN ĐỀN THỜ THIÊN CHÚA"
Ý cầu nguyện tháng
- Ý CẦU NGUYỆN THÁNG 10:
Cầu cho sứ vụ của người giáo dân trong Giáo Hội:
Xin cho các Kitô hữu giáo dân, cách riêng là phụ nữ, khi đã lãnh nhận bí tích Thánh Tẩy, có thể tham gia nhiều hơn vào các cơ quan hữu trách của Giáo Hội.
Hơn 360 trường Công giáo Úc, đại diện cho hầu hết các giáo phận ở Úc, đã tham gia sáng kiến của Ngày truyền giáo dành cho trẻ em, có tên gọi “Sockoktober” năm 2020, giúp gây quỹ giúp đỡ cho trẻ em gặp khó khăn ở Campuchia và các nước khác trên thế giới.
“Sockoktober” là chữ ghép từ hai từ “socks” và “October”, dựa trên cách nói của người Úc; "sock it to something" có nghĩa là “đánh mạnh vào cái gì đó”. Khẩu hiệu năm 2020 là “sock it to poverty”, nghĩa là phá đổ nghèo đói. Các trẻ em Úc chơi bóng với quả bóng được làm bằng tay từ những chiếc vớ, cảm nghiệm cách chơi bóng ở các nước nghèo nhất, nơi các cậu bé dùng nhiều mảnh vải vụn để làm một quả bóng, chơi trên sân đất.
Sáng kiến “Sockoktober” được tổ chức bởi tổ chức Truyền giáo Công giáo. Tổ chức này là phân bộ Úc của các Hội Giáo hoàng truyền giáo, được thành lập tại Sydney năm 1847. Tổ chức đóng góp vào việc tài trợ các dự án mục vụ và xã hội cho các Giáo hội ở châu Phi, châu Á, châu Đại dương và Nam Mỹ, liên quan đến việc đào tạo thiêng liêng, các chương trình chăm sóc mục vụ, giáo dục, y tế, vệ sinh và nông nghiệp.
Tổ chức Truyền giáo Công giáo mời gọi mọi trẻ em đóng góp để giúp giải quyết các vấn đề xã hội. Ngày 21/10, hàng ngàn học sinh đã tham gia vào các cuộc thi thể thao.
Một thành viên của tổ chức Truyền giáo Công giáo chia sẻ: “Ngày này được dành để nâng cao nhận thức của các trẻ em về việc truyền giáo ở mức độ toàn cầu. Dù cho những thời điểm rất khó khăn mà các trường học và gia đình gặp phải, sự quảng đại của học sinh Úc và phụ huynh của các em đối với những người gặp khó khăn là nguồn cảm hứng. Ngày Nhi đồng truyền giáo là một sự kiện giúp nhận ra sự dấn thân truyền giáo của trẻ em trong việc giúp cho các anh chị em của các em ở nước ngoài, ngay cả khi có nghĩa là các em phải hy sinh điều gì đó mà các em có.”
Nhiều trường học còn tham gia các sáng kiến trên trang web và tổ chức Ngày Sockoktober của trường mình, với các buổi học hỏi và hội nghị dựa trên tài liệu học tập được tổ chức Truyền giáo Công giáo cung cấp.
Các trường học trên khắp nước Úc còn tổ chức quyên góp trong Tháng Truyền giáo. (Fides 23/10/2020)
1. Trong Tông Hiến Venerabilium Nostrorum, ngày 24 tháng 11 năm 1960, Thánh Giáo Hoàng Gioan XXIII công bố việc thiết lập Hàng Giáo Phẩm Việt Nam. Năm nay 2020, chúng ta kỷ niệm 60 năm sự kiện đáng nhớ này. Chúng tôi vui mừng được gặp gỡ nhau trong Hội Nghị thường niên, tại Trung Tâm Mục Vụ của Tổng Giáo Phận Sài Gòn – Thành Phố Hồ Chí Minh, xin gửi lời chào thân ái đến toàn thể cộng đồng Dân Chúa và mong muốn chia sẻ cùng anh chị em vài tâm tình về đời sống và sứ mệnh Giáo Hội.
2. Trong Tông Thư Jam in Pontificatus (1961), Thánh Giáo Hoàng Gioan XXIII viết: "Từ nay hầu hết các giáo phận ở Việt Nam sẽ do các Giám Mục bản quốc quản trị. Sự kiện đó minh chứng cách hùng hồn sự trưởng thành và khả năng của hàng giáo sĩ bản xứ nay đã đông đúc và được huấn luyện đầy đủ". Tại thời điểm đó, ở Việt Nam có khoảng 1.500.000 (một triệu rưỡi) người Công Giáo thuộc 17 giáo phận, ngày nay trên toàn quốc, có khoảng 7.000.000 (7 triệu) trong 27 giáo phận. Đây là dấu hiệu sự trưởng thành và phát triển của Giáo Hội Công Giáo tại Việt Nam, mặc dù việc loan báo Tin Mừng vẫn còn nhiều giới hạn. Chúng ta cùng nhau tạ ơn Thiên Chúa là nguồn mọi ân phúc, và tri ân các bậc tiền nhân về di sản cao quý các ngài để lại bằng mồ hôi và nước mắt, đôi khi bằng cả máu đào minh chứng niềm tin. Tâm tình tri ân đích thật không chỉ mời gọi chúng ta đón nhận mà còn phải sống, khai triển và chuyển tải di sản các ngài để lại, cách riêng là sự hiệp thông trong Giáo Hội và sứ mệnh làm muối cho đời, ánh sáng cho trần gian (x. Mt 5,13-16).
3. Từ khi thiết lập Hàng Giáo Phẩm tới nay, dù phải đối diện với không ít khó khăn, thử thách, Giáo Hội Công Giáo tại Việt Nam vẫn luôn duy trì sự hiệp thông với Đức Thánh Cha và Giáo Hội hoàn vũ, cũng như giữ gìn sự hiệp thông trong Giáo Hội tại quê nhà. Mỗi người chúng ta cần ý thức đóng góp phần mình vào việc xây dựng sự hiệp thông đó như thánh Phaolô kêu gọi: "Xin anh em hãy làm cho niềm vui của tôi được trọn vẹn, là hãy có cùng một cảm nghĩ, cùng một lòng mến, cùng một tâm hồn, cùng một ý hướng như nhau. Đừng làm chi vì ganh tị hay vì hư danh, nhưng hãy lấy lòng khiêm nhường mà coi người khác hơn mình. Mỗi người đừng tìm lợi ích cho riêng mình, nhưng hãy tìm lợi ích cho người khác" (Pl 2,2-4).
Trong bối cảnh hiện tại, chúng tôi cũng rất quan tâm đến những lệch lạc trong đời sống đức tin nơi một vài phong trào đạo đức, có thể do thiếu hiểu biết giáo lý, hoặc do những bất cập trong các hoạt động mục vụ tại một số giáo xứ. Vì thế, xin anh em linh mục, với đức ái mục tử, hãy nỗ lực đồng hành với anh chị em trong các giáo xứ nhằm giúp họ trở thành những môn đệ và tông đồ thực thụ của Đức Giêsu, Đấng là đường, là sự thật và là sự sống của tất cả mọi người (x. Ga 14,6).
4. Hiệp thông trong Giáo Hội là để "cùng nhau bồi đắp nền văn minh tình thương và sự sống" (Kinh Đức Mẹ La Vang). Thật vậy, "vui mừng và hy vọng, ưu sầu và lo lắng của con người ngày nay, nhất là của người nghèo và những ai đau khổ, cũng là vui mừng và hy vọng, ưu sầu và lo lắng của các môn đệ Chúa Kitô" (Hiến chế Mục Vụ, 1). Với tinh thần đó, trong những ngày này, chúng tôi kêu gọi anh chị em tích cực tham gia vào việc cứu trợ nạn nhân bão lụt tại miền Trung. Đồng thời, để ngăn ngừa dịch bệnh Covid-19 tái bùng phát, chúng ta hãy tuân thủ những quy định về y tế và góp phần với toàn xã hội trong việc xây dựng môi trường sống lành mạnh.
5. Để bồi đắp nền văn minh tình thương và sự sống, chúng tôi cũng muốn lưu ý anh chị em về việc sử dụng các phương tiện truyền thông. Trong thế giới ngày nay, các phương tiện truyền thông hiện đại là khí cụ hữu hiệu đế mở rộng tâm trí, kết nối yêu thương và gia tăng tình liên đới. Đáng tiếc là có nhiều người sử dụng các phương tiện truyền thông để gây chia rẽ hơn là hiệp nhất, gieo rắc hận thù hơn là tình yêu, cổ vũ lầm lạc hơn là chân lý. Là người Công Giáo, chúng ta phải sử dụng các phương tiện truyền thông để phục vụ chân lý, tình yêu và hiệp nhất để đóng góp cho sự phát triển toàn diện của con người. Mới đây, ngày 10 tháng 10 năm 2020, tại vương Cung Thánh Đường Thánh Phanxicô Assisi, Carlo Acutis (1991-2006) được tuyên phong Chân Phước. Ngài là mẫu gương tiêu biểu cho chúng ta trong việc sử dụng các phương tiện truyền thông để loan báo Tin Mừng tình yêu của Thiên Chúa cho anh chị em đồng loại.
6. Thế giới kỹ thuật số cũng là "ngôi nhà" thân thương của người trẻ. Giáo Hội luôn quan tâm đến người trẻ, vì thế Giáo Hội Việt Nam dành ba năm 2019-2022 để tập trung vào mục vụ giới trẻ. Chủ đề mục vụ của năm 2021 tới đây là "Đồng hành với người trẻ trong đời sống gia đình". Gia đình là nơi người trẻ tập sống tương quan căn bản với Thiên Chúa trong cầu nguyện, tương quan hiếu thảo với cha mẹ, và tương quan huynh đệ với anh chị em trong nhà. Gia đình cũng là nơi người trẻ học tập những đức tính nhân bản như trung thực, quảng đại, phục vụ, tinh thần trách nhiệm. Ước mong các bạn trẻ cùng với cha mẹ mình vun đắp gia đình thành ngôi nhà cầu nguyện, mái ấm yêu thương và nơi đào tạo con người trưởng thành toàn diện.
Chúng ta đang sống trong tháng Mân côi, xin Đức Mẹ Mân côi giúp chúng ta biết noi gương Mẹ thưa "Vâng" với Lời Chúa và trở thành sứ giả loan báo Tin Mừng cho người khác, bằng đời sống chan chứa yêu thương và dấn thân phục vụ.
Làm tại Trung tâm mục vụ TGP. Sài Gòn - TP. HCM, Ngày 15 tháng 10 năm 2020
Chủ tịch HĐGMVN đã ký TGM. Giuse Nguyễn Chí Linh Tổng Giáo phận Huế
Tổng thư ký HĐGMVN đã ký Gm. Phêrô Nguyễn văn Khảm Giáo phận Mỹ Tho
WHĐ (13.10.2020) – Vào lúc 20g, ngày 12 tháng 10 năm 2020, toàn thể Hội đồng Giám mục Việt Nam (HĐGM) đã qui tụ tại Trung tâm Mục vụ Tổng Giáo phận Thành phố Hồ Chí Minh để cử hành giờ Chầu Thánh Thể và Kinh Tối chuẩn bị khai mạc Hội nghị thường niên.
Sáng 13 tháng 10, ngay sau cử hành phụng vụ giờ Kinh Sáng, Đức Tổng Giám mục Giuse Nguyễn Chí Linh, Chủ tịch HĐGM đã chủ tế Thánh lễ, cùng toàn thể thành viên Hội nghị, cầu xin ơn Chúa Thánh Thần. Hội nghị đã bắt đầu phiên họp đầu tiên vào lúc 8 giờ sáng với lời khai mạc long trọng của Đức Tổng Giám mục Chủ tịch.
Đức cha Phêrô Nguyễn Văn Khảm, Tổng Thư ký HĐGM đã trình bày chương trình Hội nghị và những đề tài thảo luận do quý Đức cha đã đề nghị. Các đề tài xoay quanh những nhu cầu mục vụ của các giáo phận, chương trình hoạt động và đề án của một số Uỷ ban Giám mục, những dự phóng về viễn ảnh toàn cầu và sứ vụ Hội Thánh trong thời kỳ thế giới đối diện với hậu quả của đại dịch Covid-19.
Do tình trạng giãn cách vì đại dịch, Hội nghị Thường niên kỳ I được dự trù tổ chức từ 20 đến 24 tháng 4 vừa qua đã không thực hiện được. Hôm nay, khi Hội nghị khai mạc, các vị mục tử của Hội Thánh tại Việt Nam cũng ưu tư về tình trạng mưa lụt đang làm đảo lộn cuộc sống của anh chị em tại Tổng Giáo phận Huế và Giáo phận Đà Nẵng. Ngay trong ngày 12 tháng 10 khi chuẩn bị bắt đầu Hội nghị, Uỷ ban Bác ái Xã hội - Caritas đã phát thư kêu gọi cầu nguyện và cộng tác cứu trợ. Trong lời phát biểu chào đón Hội nghị tại Trung tâm Mục vụ, cha Tổng Đại diện Inhaxiô Hồ Văn Xuân cũng đã thay mặt Tổng Giáo phận chia sẻ và hiệp thông với Tổng Giáo phận Huế và Giáo phận Đà Nẵng trong hoàn cảnh khó khăn vì mưa lụt.
Video đón tiếp các Đức Giám mục đến tham dự hội nghị
Hội nghị thường niên 2020 chào đón sự hiện diện của tất cả các Đức cha Chính toà, phụ tá và giám quản tông toà của 27 giáo phận tại Việt Nam, cùng với sự hiện diện thân thương của Đức Hồng y Gioan Baotixita Phạm Minh Mẫn và Đức Hồng y Phêrô Nguyễn Văn Nhơn.
Hội nghị sẽ kết thúc ngày 16 tháng 10. Xin Chúa chúc lành và xin các thành phần Dân Chúa cầu nguyện cho Hội nghị.
Video khai mạc Hội nghị thường niên 2020 của HĐGMVN
“Như Carlo, bạn làm gì với công nghệ” – một trong nhiều poster truyền thông cho chiến dịch Carlo do Catholic Design thiết kế.
Hòa mạng cùng Carlo là buổi gặp mặt của giới trẻ tại Sài Gòn ngày 10/10, nhằm ngày lễ phong chân phước cho Đấng Đáng kính Carlo Acutis. Đây cũng là ngày tổng kết cuộc thi Cùng Carlo bắt trọn khoảnh khắc do Ban Mục vụ Giới trẻ Tổng Giáo phận Sài Gòn tổ chức cùng với nhóm Catholic Design (Thiết kế Công giáo). Cùng Carlo, giới trẻ Công giáo Việt Nam học theo con đường nên Thánh giữa thời đại hòa mạng.
Làm sao để người trẻ thấy rằng mình có một chỗ đứng được thừa nhận trong Giáo hội? Có lẽ, việc tham dự kinh lễ là chưa đủ để lôi cuốn những người trẻ đang mải miết lướt mạng ngoài kia. Đây là một bài toán mà các nhà mục vụ giới trẻ cần giải.
Tổ chức các cuộc thi được cho là một phương thức truyền tải thông điệp Giáo huấn Giáo hội cho người trẻ trong quá trình đào tạo đức tin, cha Gioan Lê Quang Việt – đặc trách Mục vụ giới trẻ TGP Sài Gòn chia sẻ. Cuộc thi Cùng Carlo bắt trọn khoảnh khắc lần này cũng chỉ là một trong nhiều cuộc thi mà Ban Mục vụ giới trẻ đã tổ chức.
Cha Gioan nói thêm: “Mục đích của cuộc thi lần này là để mời gọi người trẻ nhận ra đời sống nên thánh gần gũi. Nếu Carlo đã sống một đời sống thánh thiện trên mạng, qua việc kết nối online, tại sao người trẻ không hòa chung trong môi trường mà Carlo đã làm được”. Cha Gioan thao thức rằng Giáo hội phong chân phước cho Carlo, các bạn trẻ cũng vui vẻ trên hành trình Kitô hữu của mình với lời mời gọi sống tốt hơn, thánh thiện hơn.
Cha Gioan Lê Quang Việt trong một poster của cuộc thi Người trẻ nói về Christus Vivit.
Ảnh: Catholic Design
Giáo hội là một ngôi nhà chung khi những người trẻ thấy bóng dáng mình trong đó. Nhiều bạn trẻ có cơ hội tham gia các cuộc thi chia sẻ rằng, họ thấy mình được công nhận. Đó cũng là cơ hội nói lên tiếng lòng của mình với Giáo hội và góp một phần tài năng của mình trong sứ mạng người trẻ.
Maria Kim Ngọc, thành viên nhóm Catholic Design, tổ chức cuộc thi nói rằng: “Là một người trẻ, Ngọc và 14 thành viên trong nhóm Catholic Design được thể hiện khả năng tổ chức các cuộc thi dành cho chính người trẻ như mình”.
Ngọc cho hay, các thành viên trong ban tổ chức đều là thế hệ 9X, làm việc trong lĩnh vực sáng tạo. Để có thể tổ chức tốt các cuộc thi, các bạn họp nhóm hai tháng một lần ngoài giờ làm việc, lên kế hoạch theo tháng. Nhóm được chia thành các ban khác nhau gồm: nội dung, truyền thông, thiết kế, hậu cần và media. Theo kế hoạch cụ thể từng tháng và tuần, công việc được hoàn thiện theo đúng thời hạn để kịp tiến độ truyền thông và thời gian dự thi.
Mary Kim Ngọc cùng Quang Huy – thí sinh tham dự cuộc thi ảnh. Hình ảnh tham dự cuộc thi được in ra và được trưng bày tại triển lãm Cùng Carlo bắt trọn khoảnh khắc.
“Các cuộc thi được đông đảo bạn trẻ trong và ngoài nước tham gia”, Ngọc nói. Cuộc thì gần đây nhất, Cùng Carlo bắt trọn khoảnh khắc, có 140 bài dự thi, lượt tương tác trên website dự thi lên 80.000 lượt xem, 1.000 lượt thích và hơn 800 bình luận.
Đaminh Bùi Đức Tài, phụ trách truyền thông của cuộc thi cho hay: “Catholic Design mong muốn rằng các bạn trẻ dùng sức trẻ năng động của mình để cống hiến trong Giáo hội. Hơn nữa, Catholic Design cũng cho ra đời Catholic Design Awards để quy tụ các bạn trẻ, đầy sức trẻ và mang chính hơi trẻ của mình để truyền giáo trong thời đại số”. Đó là một hành trình trẻ, do chính người trẻ đang cất bước đi trong Giáo hội mà họ gọi là nhà.
Đức cha Giuse Nguyễn Năng cùng các bạn trẻ trong nhóm Catholic Design tại buổi gặp mặt Hòa mạng cùng Carlo. Ảnh: Catholic Design
Đức Hồng Y Gioan Thang Hán của Hồng Kông nói rằng sự chia rẽ đã tìm đường xâm nhập vào cộng đoàn Công giáo Hồng Kông. Ngài kêu gọi cộng đoàn Công giáo địa phương hiệp nhất và hy vọng giữa những bất ổn chính trị và xã hội.
Trong thư Mục vụ có tựa đề “Hiệp thông với Giáo hội”, được phổ biến ngày 21/9, Đức Hồng Y Thang Hán đề cập đến tình trạng hỗn loạn và chia rẽ xã hội đã làm rung chuyển Hồng Kông trong năm qua.
Giáo huấn xã hội
Ngài khuyến khích người Công giáo hãy vững vàng trong đức tin trong những thời điểm thử thách và khó khăn này, ý thức việc Thiên Chúa biến đau khổ thành phúc lành. Đặc biệt, Đức Hồng Y kêu gọi các tín hữu tuân theo “giáo lý xã hội của Giáo Hội” vì lợi ích chung của xã hội, tránh những cảm giác thù ghét và căm hận, bởi vì “xem người khác là ‘kẻ thù’ cần phải chống lại là điều không phù hợp với đức tin Ki-tô giáo”.
Vai trò ngôn sứ và phục vụ
Đức Hồng Y nhắc lại rằng Giáo hội ủng hộ ‘dân chủ’ như một hệ thống quản trị, nhưng đó là một tiến trình tiếp diễn, cần sự kiên trì, như Đức Thánh Cha Phanxicô đã nói. Đức Hồng y khẳng định rằng Ki-tô hữu giữ vai trò kép trong tiến trình xây dựng này: “ngôn sứ”, nghĩa là phân định dấu chỉ của thời đại, và “tôi tớ”, hành động như muối men và ánh sáng của xã hội.
Các Mối phúc
Ngài mời gọi các tín hữu theo sự hướng dẫn của giáo huấn của Giáo hội, đặc biệt thực hành điều Chúa Giê-su dạy trong Các Mối phúc và Bài giảng trên núi. Các Ki-tô hữu theo gương Chúa Ki-tô chịu đóng đinh: tình yêu, tha thứ và hòa giải phải vượt thắng. Các linh mục hướng dẫn và đào tạo lương tâm tín hữu để họ hành động đúng khi tham gia vào các quan tâm xã hội. Đồng thời Đức Hồng y mời gọi các tín hữu duy trì sự hiệp thông với các mục tử của mình và như thế mới duy trì sự hiệp nhất của Giáo hội.
Hy vọng giữa những thách đố
Đối với các tín hữu nhìn thấy tương lai u tối do tình hình bất ổn và ảnh hưởng của đại dịch, Đức Hồng y mời gọi họ đặt niềm tin không lay chuyển nơi Chúa Ki-tô. Ngài là chìa khóa của cuộc đời con người, của tình liên đới mạnh mẽ hơn của gia đình nhân loại, và của ý nghĩa của việc duy trì sự hiệp thông Giáo hội. (CSR_6992_2020)
WHĐ (21.9.2020) – “Người trẻ đang gặp những khó khăn khiến họ khó thực hiện các lựa chọn thực sự trong đời”. Đây là nhận định của Đức Giáo Hoàng Phanxicô dùng làm cơ sở tham khảo trong cuộc trao đổi của các nghị phụ Thượng Hội Đồng Giám Mục 15.
Dựa trên cơ sở này và trên Giáo huấn xã hội của Giáo hội, xin đưa ra một tiến trình sinh hoạt Mục vụ Giới trẻ tại giáo xứ là: Nhận biết - Sáng tỏ - Lựa chọn - Hành động.
1. Nhận biết
“Nhận biết” về những thách thức mà người trẻ đang gặp, về những nhu cầu của người trẻ, về diễn biến của cuộc sống quanh họ, cũng như về những gì mà người trẻ lãnh nhận qua việc lắng nghe và học hỏi ảnh hưởng đến đời sống nội tâm, cụ thể là "những ham muốn, cảm nhận và cảm xúc" (Amoris laetitia, 143), và những biểu hiện đa dạng của họ: nỗi buồn, niềm vui, sợ hãi hay bình an, thất vọng hay hy vọng, dịu dàng hay tức giận, thỏa mãn, thờ ơ hay một cảm giác trống rỗng nào đó,... Nếu không có sự minh định rõ ràng để hành động và thời gian để trải nghiệm nó có thể gây nên một sự đấu tranh nội tâm thực sự.
Nhiều nơi đã làm được điều này qua các hình thức quy tụ người trẻ trong những ngày đại hội giới trẻ, qua các buổi thảo luận chuyên đề, Cà phê Tin Mừng,... Nơi đây người trẻ có thể bày tỏ cảm xúc, có dịp gào thét để diễn tả nhu cầu...
Ở giai đoạn này, Lời Chúa có tầm quan trọng rất lớn. Các giai đoạn “nhận biết” tập trung vào khả năng lắng nghe cũng như cảm nhận và cảm xúc của một người, mà không tránh được những nỗ lực gian nan của sự im lặng, một bước quan trọng trong sự phát triển cá nhân, đặc biệt dành cho những người trẻ tuổi đang trải qua những áp lực lớn hơn với cường độ của những ham muốn khác nhau.
Vì thế những hoạt động náo nhiệt bên ngoài trong các hoạt động nói trên không thể không đặt nền trên Lời Chúa, với sự chú ý tạo những khoảng lặng cần thiết trong khi biên tập chương trình.
2. Làm sáng tỏ
Bước tiếp theo là “làm sáng tỏ”, là thấu hiểu những thông điệp mà Thần Khí linh hướng nơi mỗi người trẻ. Thông thường, một người sẽ dừng lại để hồi tưởng về một trải nghiệm đã qua. Vấn đề ở đây là cần tìm hiểu nguồn gốc và ý nghĩa của những ham muốn và cảm xúc mà con người đã trải nghiệm. Từ đó xác minh xem liệu chúng có được dẫn dắt theo chiều hướng có ảnh hưởng tích cực hay là tiêu cực đến bản thân.
Vì thế, sau một sự kiện, không chỉ là lượng giá về quy mô tổ chức, đông hay ít, được “like” nhiều hay không, mà còn cần giúp người trẻ tìm hiểu về ý nghĩa của cảm xúc đang đánh động tâm hồn. Sự hiện diện của người đồng hành rất cần thiết trong lúc này, lúc mà cảnh náo nhiệt của lễ hội cần nhường bước cho việc “làm sáng tỏ” qua đối thoại với nhau và với Chúa, qua khoá huấn luyện nội tâm, qua buổi chia sẻ thân tình,... sẽ là sự thiếu khôn ngoan khi người trẻ khước từ những món quà quý giá này.
Giai đoạn làm sáng tỏ này rất nhạy cảm, đòi hỏi sự kiên nhẫn, cảnh giác và thậm chí là cần có một sự hiểu biết nhất định. Việc “làm sáng tỏ” những mong ước và những cảm xúc bên trong cần một sự đối chiếu chân thành, dưới ánh sáng của Lời Chúa, với những đòi hỏi đạo đức trong đời sống Kitô hữu, để tìm cách áp dụng chúng nơi những hoàn cảnh cụ thể mà mỗi người đang kinh nghiệm.
3. Lựa chọn
Bước tiếp theo trong việc đưa ra một quyết định là một hành động theo tự do đích thực của con người có trách nhiệm với chính mình, và phải luôn liên kết với một hoàn cảnh sống cụ thể trong giới hạn cho phép. Một quyết định cần phải được chứng minh bằng thực tế để xem đó có phải là một quyết định đúng hay không. Một sự lựa chọn không thể bị giữ kín ở bên trong như thể nó là một ảo tưởng hoặc một điều gì đó không thực tế - vốn là một mối nguy hiểm chính yếu của nền văn hóa ngày nay - nhưng được mời gọi để biến thành hành động, tạo nên sự biến đổi, dấn thân vào cuộc hành trình, chấp nhận đương đầu với những rủi ro tác động mạnh mẽ đến những ước muốn và cảm xúc ban đầu. Để từ đó, những khát vọng và cảm xúc mới sẽ phát sinh.
Giai đoạn này, người đồng hành từng bước đưa ra lời mời gọi để người trẻ đáp lại. Có thể mời phụ giúp công việc, tình nguyện cho một chương trình từ thiện, hay cam kết phục vụ cho cộng đồng, tham gia một khoá học, một kỳ tĩnh tâm... Thậm chí có thể là một đề nghị mạnh mẽ đòi thay đổi một lối sống.
4. Docat
“Đức Giáo hoàng Phanxicô muốn tặng chúng ta một món quà, để ta không còn ngừng lại ở kiến thức và cầu nguyện mà chuyển sang hành động”[1].
Bước tiếp theo của phân định là hành động.
“Nhận biết” và “Làm sáng tỏ” sẽ cho phép ta nhận ra đâu là quyết định đúng đắn hay thích đáng. “Bước ra bên ngoài” là hành động rất quan trọng, dù cho nỗi sợ mắc phải sai lầm đã được tiên liệu, có thể làm cho người trẻ “nản chí anh hùng”.
Hành động theo Docat là hành động dựa trên 4 nguyên tắc: Công ích, nhân phẩm, liên đới, bổ trợ . Hành động theo Docat hướng người trẻ rèn luyện bản thân theo 4 giá trị: Tình yêu, chân thật, công bằng, tự do. Từ đó, người trẻ được mời gọi dấn thân biến đổi chính mình, hoàn cảnh sống quanh mình, gia đình mình, giáo xứ mình... và góp phần làm cho Tin Mừng biến đổi thế giới.
Dựa vào hướng đi của Thượng Hội Đồng Giám Mục 15, nhóm Docat đề nghị chương trình “ Hành động theo Docat ” với ước mong giới thiệu đến với mọi người trẻ chủ đề “Người trẻ, Đức Tin và Phân Định Ơn Gọi”, qua việc triển khai nội dung Docat trong các dịp gặp gỡ của người trẻ ở mọi nơi. Chương trình này gồm 2 hình thức.
a - Huấn luyện tập trung, cơ bản
+ Lý thuyết: 4 nguyên tắc và 4 giá trị của Giáo huấn xã hội (Docat). Với những thí dụ áp dụng trong đời sống, trong công việc để minh hoạ.
+ Áp dụng: 6 vấn đề giới trẻ đang cần được phân định, từ đó tập cho người trẻ áp dụng hệ thống 4 nguyên tắc & 4 giá trị để xem xét, phân định từng vấn đề. Các vấn đề cần quan tâm trước như: Định hướng đường đời, sống ảo, tình dục dễ dãi, đồng tính, phá thai, ly dị.
Đây chính là “bộ công cụ” để phân định các mối tương quan, các hiện tượng xã hội, và ngay cả của bản thân mình, khi người trẻ cần. Vì “Với bốn nguyên tắc này chúng ta có thể hiểu xã hội con người trong tính toàn thể, và xem xét hiện thực này một cách trung thực.” (câu 84, Docat).
b - Hình thành nhóm trẻ địa phương:
+ Khoảng 2 hay 3 tháng một lần, hội thảo, giao lưu về các vấn đề các bạn trẻ quan tâm và đề nghị, dưới góc nhìn của Docat.
+ Tự đào tạo, nhóm nhỏ. Các bạn trẻ tự lập thành các nhóm nhỏ để cùng nhau đọc và bàn luận Docat theo những chủ đề các bạn thấy phù hợp, thích thú, gần gũi, cần thiết cho cuộc sống của các thành viên. Khi có vấn đề cần giải thích thêm, các bạn trẻ có thể xin giúp đỡ từ các linh mục, tu sĩ linh hướng, người đồng hành...
[1]Ngày 26/7/2017, Đức Hồng Y Luis Antonio Tagle đã giới thiệu với các bạn trẻ tại Krakow, Ba Lan cuốn sách “DOCAT”. Đây là cuốn sách cho giới trẻ về giáo huấn xã hội của Giáo hội theo phong cách “Youcat” - một lời giải thích về Giáo lý nhắm tới giới trẻ đã được trình bày tại Đại Hội Giới Trẻ Thế Giới được tổ chức tại Madrid năm 2011.
Trước những lời đe dọa ngày càng gia tăng nhằm vào bác sĩ Denis Mukwege, người nhận Giải Nobel Hòa bình năm 2018, Hội đồng các Giáo hội Kitô Thế giới (WCC) kêu gọi Liên Hiệp Quốc bảo vệ cuộc sống của người đã dũng cảm đấu tranh chống lại tội ác chiến tranh và tìm kiếm công lý cho các nạn nhân.
Bác sĩ Mukwege là người đã dành cả cuộc đời để hỗ trợ các phụ nữ ở Congo. Cụ thể ông đã tạo dựng Bệnh viện Panzi ở Bukavu, để điều trị và chăm sóc các nạn nhân bị hãm hiếp trong chiến tranh. Năm 2018 ông đã được nhận giải Nobel Hòa bình vì những cống hiến nhân đạo này. Trong thời gian qua ông luôn bị các nhóm vũ trang đe dọa vì những việc làm bác ái của ông.
Trong thư gửi đến Liên Hiệp Quốc, ông Peter Prove, Giám đốc Ủy ban các Vấn đề quốc tế của Hội đồng các Giáo hội Kitô Thế giới nhấn mạnh đến những đe dọa mà bác sĩ Mukwege phải chịu đựng, đồng thời bày tỏ lo ngại đến sự an toàn và tính mạng của bác sĩ. Ông Peter Prove mong muốn chính quyền Congo thực hiện các biện pháp thích hợp và điều tra về các mối đe dọa đối với người đã được nhận giải Nobel Hòa bình.
Ngày 28/8 vừa qua, bà Michelle Bachelet, Cao ủy Nhân quyền Liên Hiệp Quốc cũng đã bày tỏ quan ngại sâu sắc đối với những lời đe dọa giết người sáng lập Bệnh viện Panzi. Bà cho rằng bác sĩ Mukwege là một tiếng nói mạnh mẽ và nhất quán chống lại việc sử dụng bạo lực tình dục như một công cụ chiến tranh, gieo rắc nỗi sợ. Bà thúc dục các nhà chức trách Congo tiến hành một cuộc điều tra hiệu quả, kịp thời, kỹ lưỡng và công bằng về những đe dọa mà ông Mukwege phải chịu đựng. Bà yêu cầu chính phủ phải có các giải pháp lâu dài cho vấn đề này qua một dự thảo luật về bảo vệ và quy định hoạt động của những người bảo vệ nhân quyền, với một hình thức hoàn toàn phù hợp với các tiêu chuẩn quốc tế.
Cùng lên tiếng bảo vệ bác sĩ Mukwege còn có cộng đồng người Congo ở Ý. Các nhà truyền giáo Comboni viết thư cho người nhận giải Nobel Hòa bình, trong đó khuyến khích ông tiếp tục làm vinh dự Congo như ông đã thực hiện: can đảm tố cáo hệ thống cai trị tồi tệ đất nước, đề xuất thành lập tòa án Hình sự quốc tế để xét xử những tội ác nghiêm trọng gây ra đối với thường dân. (CSR_6470_2020)
Mái ấm Têrêsa Calcutta được thành lập vào ngày 8/6/2018, đúng lễ Thánh Tâm Chúa Giêsu. Hơn hai năm qua, các Soeur, các cô và thành viên Caritas đã biến nơi đây thành một điểm hẹn chơi-học đầy ắp tiếng cười.
Khởi đầu nan
Mái Ấm hiện ở số 423/34/15 đường Lạc Long Quân, phường 15, quận 11. Mái Ấm vốn là hai phòng trọ thuộc khu nhà trọ của Gia đình Ông Bà Tu (Bà Tú đã qua đời) đã để lại cho người con là Anh Chị Đoàn, thuộc giáo xứ Phú Bình, Giáo hạt Phú Thọ. Gia đình đã cho Caritas TGP Sài Gòn mượn để làm nơi sinh hoạt và học tập cho các bé có tổn thương não. Diện tích mỗi phòng chỉ 18 mét vuông.
Nhớ về ba tháng mới thành lập, Soeur Tuyết Minh, phụ trách Mái Ấm kể:
“Thời gian đầu Mái Ấm chỉ hoạt động vào các ngày Chúa Nhật vì lúc đó chưa tìm được trị liệu viên can thiệp thường xuyên, nên chỉ có thể dựa vào sự cộng tác tình nguyện của các chuyên gia vào những ngày nghỉ cuối tuần của họ. Các bé được chia nhóm cùng với ba mẹ ngồi ở ba góc phòng. Cô Oanh, cô Ánh Chí, Bác sĩ Thanh và các tình nguyện viên vừa tập động tác cho các bé, vừa tư vấn cho phụ huynh hỗ trợ các bé ở nhà. Lúc đó phòng ốc chưa được sáng đẹp như bây giờ, còn các bé thì bỡ ngỡ, lạ lẫm đủ thứ…”
Đang trong vòng tay bố mẹ, lần đầu được đưa đến Mái Ấm, tưởng tượng các bé giống như những “chiến sĩ” nhỏ, khập khiễng bước vào “thao trường” lạ hoắc, ở đó mỗi bé phải đối mặt những bài tập luyện đầy thú vị, không bé nào giống bé nào.
Cô Ánh Chí, nguyên Trưởng bộ môn Vật lý trị liệu, đại học Y Dược TP.HCM – Phụ trách Chương trình Vật Lý Trị Liệu của Mái Ấm, cho biết:
“Để được nhận vào Chương trình can thiệp, trước tiên các em phải được khám đánh giá và phân loại cẩn thận. Khi não bị tổn thương, phần lớn khả năng vận động của các bé đều rất khó khăn. Biểu hiện bên ngoài của các bé thường được chia làm ba dạng: Dạng thứ nhất là các cơ bị co rút; Dạng thứ hai là tay chân quờ quạng múa vờn; Dạng thứ ba đi đứng loạng choạng không giữ được thăng bằng. Cũng vậy, tổn thương não tất nhiên tác động trực tiếp đến cảm xúc, nhận thức, ngôn ngữ, tri giác, thậm chí làm bé rối loạn hành vi và hạn chế về chức năng! Sau khi được khám, đánh giá và phân loại xong, mỗi bé sẽ có một bộ hồ sơ theo dõi và giáo án tập luyện riêng…”
“Thao trường” nhỏ
Đến nay đã có 50 bé học tập ở Mái Ấm. Một số chuyển đi vì nhiều lý do, trong đó đa số vì bố mẹ phải đi làm không có thời gian đưa con đến trường. Hiện giờ có 20 bé theo sát thời khóa biểu, được bố mẹ đưa đến Mái Ám ba buổi một tuần. Các cô trị liệu viên theo lịch can thiệp riêng cho từng bé ba môn: Vật lý trị liệu; Âm ngữ; và Giáo dục can thiệp sớm.
Đến dự một buổi học của bé A.K và H.D để xem các bé “thao dợt” như thế nào ? Cảm giác mọi người có thể cảm nhận ngay là không khí vui tươi, thân thiện của cả cô lẫn trò. Bé A.K 5 tuổi, mẹ bé bế xuống xe là bé tự bám bờ tường bước vào lớp. Bé ngước nhìn mọi người cười tươi: “Con chào Cô, chào Soeur, chào Chú…”, rồi ngoái lại lên giọng: “Hôm nay soeur đẹp gái quá!”.
Nhìn vẻ láu lỉnh của bé không thể ngờ rằng hơn 1 năm trước bé phải được trợ giúp mọi mặt. Tại buổi lượng giá về sự thay đổi của con mình sau hơn 1 năm luyện tập tại Mái Ấm, chị T.L mẹ bé A.K nhận xét:
“ Bé A.K có sự tiến bộ rõ rệt cả về học vận động lẫn nhận thức. Về vận động hiện tại bé có thể đứng chững, bước chậm. Mới đây cô Ánh Chí hướng dẫn bài tập về giãn cơ, tập mặc quần áo, bé đã thực hiện rất tốt. Về nhận thức: bé rất thích đi học ở Mái Ấm, thích hơn là đi tập ở bệnh viện. Nghe nói phải đi bệnh viện Nhi Đồng bé rất lề mề, nhưng nghe nói đi đến Mái Ấm thì rất hăng hái…”.
Cùng học với A.K buổi sáng hôm đấy còn có bé H.D. Bé H.D bề ngoài nhìn nặng nề hơn A.K, đi đứng loạng choạng khó khăn, ở nhà nếu một mình mẹ tập cho bé thì rất vất vả. Nghe cô giáo hỏi: “Ủa sao hôm nay con không đi với mẹ mà đi với bố ?”. Bé trả lời…ngon ơ: “Cha đưa con đi vì…thất nghiệp rồi…”
Trong lúc bé A.K đang lăn lộn trên bậc gỗ bập bênh, tập vật lý trị liệu với cô Bích, bé H.D được bố đưa lên gác học Lớp Giáo dục với Soeur Thơm. Tưởng là bé được bế lên cầu thang, nhưng không…thật ấn tượng, bé H.D đang từng bước, từng bước leo lên chiếc cầu thang dốc đứng, phải đến 45 độ! Bố của bé đi kèm đằng sau, hai tay giang ngang hờ bảo vệ…
Đến sàn gác, cũng tưởng Soeur Thơm đỡ bé ngồi lên….không, bé H.D cúi chào Soeur rồi tự bám ngồi lên. Soeur mỉm cười và bắt đầu dạy ngay: “Con xếp thẻ theo số thứ tự và đọc lớn số cho soeur nghe!....Giỏi…một lần nữa…xếp số bằng hai tay. Tay kia đâu ? Đếm lớn lên…”.
Bố của bé H.D lặng lẽ ngồi nhìn con học. Hạnh phúc lắm…con biến đổi từng ngày!
Ước mơ lớn
Đến với Mái Ấm để tập và học, từ từ các bé không chỉ được cải thiện khả năng vận động, mà còn được gia tăng nhận thức về sự hiểu biết và kỹ năng sinh hoạt trong đời sống hằng ngày. Bên cạnh đó, các em được phát triển các mối tương giao xã hội để được hòa nhập một cách tự nhiên với mọi người và các bạn cùng hoàn cảnh. Song song với đó, các em cũng được tập làm quen với những thiệt thòi của mình khi nhìn các bạn cùng trang lứa khác không bị tổn thương não ngoài xã hội. Càng so sánh, các bé càng có những ước mơ rất đời thường: muốn đi siêu thị, công viên, chơi đùa như các trẻ khác…Mặc dù ở Mái Ấm các em cũng đã được các cô, các soeur cho đi bơi lội…và được làm sinh nhật tập thể rất vui. Tại buổi mừng sinh nhật cho bé K.H ở Mái Ấm, mẹ bé đã xúc động: “ Sáng đi qua trường học, bé hỏi, mẹ ơi bao giờ con mới được đến trường học như các bạn ?”.
Ước mơ bé nhỏ…mà sao…lớn quá!
Đối với Soeur Tuyết Minh (Dòng Nữ Tu Đức Bà), người phụ trách Mái Ấm, trước mắt Soeur và các cộng sự phải hoàn thành kế hoạch của dự án: - “Cuối tháng 09 năm 2021, 30 trẻ khuyết tật tham gia dự án phải được: - Cải thiện khả năng vận động – Được hòa nhập môi trường giáo dục. Đồng thời phụ huynh và người chăm sóc trẻ khuyết tật phải thay đổi nhận thức về tiềm năng phát triển của trẻ.”
“Nên ước mơ lớn của con”. Soeur Tuyết Minh nói: “Khi dự án này kết thúc, sẽ có những dự án Hỗ trợ trẻ có tổn thương não phục hồi chức năng tương tự được tiếp tục ký kết, để mô hình đầy nhân văn này sẽ được nhân rộng khắp nơi, giúp các em khuyết tật dễ dàng hội nhập xã hội.”
Riêng cô Ánh Chí, người đã cống hiến cả đời cho trẻ bị tổn thương não, ước mơ:
“…Đất nước ta chưa có được một mô hình khép kín nuôi dạy trẻ khuyết tật từ A đến Z: Từ khi mới sinh được phân loại, nuôi dạy, tập luyện, học chữ, học nghề…đến lúc được hội nhập với xã hội. Hiện nay sau khi khắc phục phần nào khiếm khuyết, hầu như không có hệ thống trường lớp nào tiếp nhận các em!”
Mái Ấm năm nay âm thầm mừng lễ Bổn Mạng Têrêsa Calcutta (5/9) vì đại dịch Covid-19.
“Con tim tôi hoàn toàn thuộc về Trái Tim Chúa Giêsu.”
Niềm tín thác ấy hối thúc Mẹ Têrêsa đem tình yêu của Chúa đến với những người bần cùng ở Calcutta.
Xin Mẹ Têrêsa cầu bầu để chúng con cũng biết khơi suối nguồn Yêu Thương Trái Tim Chúa đến với những đứa trẻ bần cùng khuyết tật.
Xin Mái Ấm mãi là Điểm Hẹn Nụ Cười – Nơi ước mơ của các em, của chúng con không chỉ là những ước mơ thôi!
Nhằm giúp các tín hữu sống cụ thể “Thời gian của Thụ Tạo”, Tổng Giáo phận Tokyo đã cho đăng trên trang Facebook của Tổng Giáo phận lời mời gọi các tín hữu “sử dụng nước có trách nhiệm”. Vì hiện nay, nước thường bị “lạm dụng, ô nhiễm và lãng phí, ảnh hưởng đến cuộc sống và sức khỏe con người”.
Theo đó, trong tháng 9, mỗi người được mời gọi nhận trách nhiệm của mình, qua các hành động cụ thể: Tưới nước cho cây cối xung quanh khu vực sinh sống và trồng thêm cây mới; Suy tư về giá trị thanh tẩy của nước thánh được sử dụng trong nhà thờ; Thu thập tài liệu giúp hiểu giá trị văn hóa xã hội của tài nguyên nước đại diện cho một dạng “ký ức chung của nhân loại”; Sử dụng nước uống đúng.
Lấy cảm hứng từ tài liệu “Aqua Fons Vitae” do Bộ Phục vụ Phát triển Con người Toàn diện công bố vào ngày 22/3, nhân Ngày Nước Thế giới, Tổng Giáo phận Tokyo còn giúp các tín hữu nâng cao nhận thức về các khía cạnh khác của nước: Như một “cầu nối”, nước được nhấn mạnh như là một yếu tố tạo ra sự hợp tác và đối thoại, góp phần hình thành sự gắn kết xã hội lớn hơn, tham gia vào việc thúc đẩy hòa bình và mở rộng tình liên đới.
Giáo hội còn nhắc nhở các tín hữu không được coi tài nguyên nước như một thứ hàng hóa đơn giản có thể “sở hữu, cướp phá, quản lý, tiêu thụ và mua bán”, vì nước là “yếu tố thiết yếu của sự sống”. Và ở đây, một lần nữa, một số sáng kiến được đề xuất cho các tín hữu: Cùng nhau thảo luận về tầm quan trọng của việc tiết kiệm nước và cách tốt nhất để bảo tồn nước; Thăm các nhà máy lọc và phân phối nước trong khu vực; Tìm hiểu về vấn đề tư nhân hóa nước; Kiểm tra xem trong chính nhà của mình nước có bị rò rỉ không. Ở điểm này, Tổng Giáo phận Tokyo cảnh báo: Trên thế giới, có khoảng 2 tỷ người vẫn không có đủ nước uống do các nguồn nước quá xa hoặc nước bị ô nhiễm.
Sau cùng, Giáo hội mời gọi hướng đến việc chấm dứt hiện tượng “tư nhân hóa biển, vì lợi ích riêng của các tác nhân kinh tế lớn”. Theo các vị lãnh đạo Giáo hội, điều này giống như một “sự săn mồi của biển”, vì nó tước đi quyền lợi của những ngư dân nhỏ. Các tín hữu Nhật Bản cũng được mời gọi lần chuỗi Mân Côi cho ý chỉ này, đặc biệt là vào ngày 8/9, ngày Sinh Nhật Đức Maria.
Mỗi năm, đặc biệt là từ khi Thông điệp Laudato Si’ được ban hành, 24/5/2015, ngày 01/9 được chọn là Ngày Thế giới Cầu nguyện cho việc Chăm sóc Công trình Sáng tạo và khởi đầu Thời gian của Thụ tạo, được kết thúc vào ngày lễ thánh Phanxicô Assisi, 04/10. Trong thời gian này, các Ki-tô hữu trên toàn thế giới canh tân đức tin vào Thiên Chúa của sáng tạo và hiệp nhau trong cầu nguyện và hành động cho việc chăm sóc ngôi nhà chung của chúng ta.
Giữa đại dịch virus corona, các nhóm Tông đồ Thánh Kinh càng hoạt động tích cực hơn, giúp các tín hữu nuôi dưỡng cuộc gặp gỡ cá nhân với Đức Kitô. Đây là nhận định của cha Ferdinand Purnomo, linh mục linh hướng của các nhóm Tông đồ Thánh Kinh của Tổng Giáo phận Singapore.
Cha Ferdinand Purnomo giải thích: “Mặc dù Covid-19 làm chấm dứt hoặc thay đổi nhiều hoạt động hàng ngày, các giáo xứ đã tự trang bị cách sử dụng các nền tảng trực tuyến cho các chương trình Kinh Thánh. Số người tham gia đã tăng lên đáng kể. Với những người bị giới hạn di chuyển hoặc thời gian bị hạn chế do công việc hay học tập thì việc nghiên cứu trực tuyến sẽ thuận tiện hơn”.
Với số lượng và sự đa dạng của các chương trình Thánh Kinh hiện nay dành cho người Công giáo ở Singapore, mọi người có rất nhiều cơ hội để khám phá và tìm hiểu thêm về kho tàng Kinh Thánh. Các nhóm Tông đồ Thánh Kinh đang khuyến khích người Công giáo bắt đầu học Kinh Thánh và học theo nhóm trong gia đình. Tông đồ Thánh Kinh nhằm mục đích động viên các tín hữu để họ có thể cầu nguyện, chia sẻ và sống Lời Chúa, làm chứng cho Tin Mừng, đặc biệt trong những thời điểm khó khăn này.
Nhiều linh mục ở Singapore, các học giả Kinh Thánh mở các cuộc hội thảo dành cho tất cả mọi người trong suốt năm. Ông James Nichols, điều hành các nhóm Tông đồ Thánh Kinh lưu ý: “Hiện chúng tôi đang giúp điều phối các buổi gặp gỡ này để những người Công giáo có thể tham gia trên web, vài lần một tuần”.
Khoảng 60% giáo xứ ở Singapore quảng bá các nhóm Tông đồ Thánh Kinh. Ông Nichols cho biết: “Tất cả những nỗ lực huấn luyện đức tin này đã mang lại hoa trái, ngày càng có nhiều cộng đoàn nhỏ học và cầu nguyện với Kinh Thánh. Số giáo dân có chứng chỉ chính thức về nghiên cứu Kinh Thánh ngày càng tăng. Nhiều chương trình Kinh Thánh hiện nay do giáo dân tổ chức dưới sự hướng dẫn thiêng liêng của các cha xứ. Và nhờ nỗ lực này, đời sống mục vụ và thiêng liêng của các tín hữu Công giáo thêm phong phú.”
Ronnie Chia, một lãnh đạo của nhóm Tông đồ Thánh Kinh của giáo xứ, chia sẻ kinh nghiệm về hoạt động này tại giáo xứ Thánh Vinh Sơn Phaolô: “Chúng tôi không phải là một nhóm vô danh, mà là một gia đình. Chúng tôi giúp nhau khám phá kho tàng Kinh Thánh theo cách trải nghiệm. Chúng tôi chia sẻ Lời Chúa bằng cách kể lại cách Lời Chúa nói với cuộc sống của chúng tôi, trong hoàn cảnh sống của mỗi cá nhân. Từng bước, chúng tôi xây dựng cộng đoàn và các mối tương quan tôn trọng và tin cậy nhau như một gia đình giáo xứ”.
“Chúng ta phải sử dụng phương tiện truyền thông mới cho Tin Mừng. Các cuộc trò chuyện nhóm của chúng tôi vẫn sống động và tích cực với các trích dẫn và video thiêng liêng. Và trên hết, khi các thành viên trong gia đình thấy chúng tôi dành thời gian học Kinh thánh và nghe chúng tôi chia sẻ lời chứng của mình, chúng tôi đã gieo vào lòng họ Lời Chúa: chúng tôi đang loan báo Tin Mừng mà không hề hay biết”.
Andrew Chua, một người tham dự nhóm Tông đồ Thánh Kinh chia sẻ: “Thánh lễ đã trở nên ý nghĩa hơn đối với tôi. Thánh lễ không còn là một nghi lễ hay nghĩa vụ nữa. Tôi đã học cách nhận ra Tân Ước được liên kết với Cựu Ước như thế nào và tôi có thể hiểu bài giảng tốt hơn”.
Dân số Singapore là 5,7 triệu người, trong đó có khoảng 383 ngàn người Công giáo, chiếm khoảng 9% dân số. (Fides, 4/9/2020)
Lời mời gọi nên thánh được gửi đến cho tất cả mọi người. Không chỉ là lời mời gọi, nên thánh còn là một bổn phận đối với các Kitô hữu, tức là những ai đã được phúc lãnh nhận ơn Thánh Tẩy. Trước mặt Chúa, không có sự phân biệt trí thức với bình dân; giàu với nghèo; thành phố hay nông thôn; da trắng hay da màu. Tất cả đều là con cái của Thiên Chúa, có cùng một Đức tin và một ơn gọi nên thánh.
Theo chương trình mục vụ của Tổng Giáo phận, trong tháng Chín dương lịch, chúng ta cầu nguyện cho ơn nên thánh của giới trí thức và sinh viên. Xin cho họ nỗ lực sống đức tin trong hành trình kiếm tìm Thiên Chúa là nguồn của Chân, Thiện, Mỹ. Tìm kiếm cái Đẹp, cái Thật và cái Tốt, là tìm kiếm chính Thiên Chúa. Cuộc tìm kiếm Chân lý cũng là hành trình Đức tin. Thiên Chúa sẵn sàng tỏ mình cho những tâm hồn kiếm tìm Ngài. Những ai thành tâm đến với Chúa sẽ được gặp gỡ Ngài. Tìm kiếm Chúa cũng là một say mê, như người lái buôn phát hiện ra giá trị của viên ngọc quý, về bán mọi sự để mua bằng được viên ngọc ấy. Người trí thức khi đã gặp Chúa, sẽ say mê Ngài, như chàng thanh niên Augustinô đã thốt lên: "Lạy Chúa, Chúa đã dựng nên con cho Chúa, nên tâm hồn con mãi khắc khoải băn khoăn, cho đến khi được nghỉ yên trong Chúa". Sau một thời hoang đàng, chàng thanh niên ấy cuối cùng cũng gặp được Chúa và cảm thấy hối tiếc: “Lạy Chúa, con đã yêu Ngài quá muộn. Ôi vẻ đẹp của ngàn xưa, một vẻ đẹp mỗi ngày mỗi mới”.
1- Một thực tế đáng lo ngại
Một thực tế trong xã hội miền Bắc của chúng ta, sau nhiều thập kỷ thiếu vắng linh mục và việc dạy giáo lý, nhiều tín hữu không có nền tảng Đức tin. Họ giữ Đạo theo kiểu “Đạo làng” tức là sinh ra và lớn lên trong một thôn làng, thế hệ trước dạy thế hệ sau, chỉ biết làm Dấu Thánh giá và một số kinh “chiều hôm ban sáng”, ít có điều kiện học giáo lý. Chính vì vậy, khi rời thôn làng để đi học đại học, đi bộ đội, công nhân hoặc tìm kiếm việc làm ở các đô thị, họ không còn trong một không gian làng xóm nữa, Đức tin vì thế mà mai một. Nhất là những trường hợp tiếp cận với những tuyên truyền vô thần hoặc những lý thuyết chống tôn giáo, những người trẻ này dễ mất Đức tin. Họ dễ dàng bỏ những thực hành đạo đức truyền thống mà họ được cha mẹ dạy từ khi còn nhỏ trong gia đình.
2- Một tín hiệu đáng vui mừng
Xã hội chính trị của Việt Nam theo chủ trương vô thần. Trong nhiều thập kỷ qua, nhất là thời bao cấp ở miền Bắc, những người tín hữu Công giáo chịu nhiều thiệt thòi. Nhiều bác sĩ, giáo viên, doanh nhân hay nhà khoa học, dù là người Công giáo, không dám công khai tuyên xưng Đức tin. Bởi lẽ hai chữ “Công giáo” có thể gây nhiều hệ lụy. Sự phân biệt kỳ thị này, hiện nay đã bớt rất nhiều. Giới trí thức Công giáo đang đóng góp tích cực phần mình để phát triển xã hội trong nhiều lãnh vực. Có rất nhiều bác sĩ, giáo viên và doanh nhân Công giáo thành đạt và có uy tín trong các lãnh vực chuyên môn. Nhiều người trong họ công khai thực hành Đức tin. Nhiều người Công giáo cũng là những chuyên viên trong các ngành kiến trúc, hội hoạ, âm nhạc, văn chương. Các nhà trẻ mầm non do các nữ tu đảm trách đều đạt chất lượng giáo dục tốt, nhiều người dân tín nhiệm. Có nhiều vị cán bộ gửi con vào các trường này. Đây là tín hiệu vui cho thấy những rào cản của thành kiến đang bớt dần và hiệu quả giáo dục Công giáo được nhiều người công nhận.
3- Đức tin và Lý trí
“Đức tin và Lý trí là như đôi cánh giúp cho trí tuệ con người băng mình lên để chiêm niệm chân lý”. Đó là câu mở đầu của Thông điệp mang tên “Đức tin và lý trí – Fides et Ratio” do Thánh Giáo Hoàng Gioan Phaolô II công bố ngày 14-9-1998. Lời khẳng định này đã nêu rõ quan điểm của Giáo Hội về lý trí, đồng thời xóa đi mọi hiểu lầm về vấn đề này. Trong quan niệm thông thường, người ta cho rằng tôn giáo nói chung chỉ dành cho giới bình dân và người ít học. Nhiều người thiếu thiện cảm với Giáo Hội Công giáo lập luận rằng Đức tin vào Thiên Chúa chỉ tồn tại bao lâu con người còn ở trình độ văn hóa thấp kém. Họ so sánh Đức tin như lớp mây mù, lý trí là ánh sáng mặt trời. Đức tin chỉ tồn tại khi con người kém hiểu biết, cũng như đám mây mù chỉ bao phủ khi mặt trời chưa mọc lên. Một khi đã có ánh sáng mặt trời soi chiếu thì lớp mây mù tất yếu sẽ phải tan đi. Thực tế chứng minh, những quan điểm này là phiến diện, xuất phát từ thành kiến và hiểu biết lệch lạc về tôn giáo nói chung và công giáo nói riêng.
Khi khẳng định: “Đức tin và Lý trí như đôi cánh giúp cho trí tuệ con người băng mình lên để chiêm niệm Chân lý”, con người được diễn tả như một con chim đang vươn mình lên cao. Con chim một cánh sẽ không thể bay được. Con người không thể khám phá chân lý nếu chỉ có riêng Đức tin hay chỉ có lý trí mà thôi. Cuộc sống con người là một cuộc kiếm tìm chân lý. Lý trí sẽ giúp cho con người đạt tới Chân lý và Đức tin giúp con người gặp gỡ Đấng Tối cao. Đấng Tối cao trong Đức tin của người Kitô hữu chính là Thiên Chúa, là Đấng Giàu lòng thương xót và là Cha yêu thương hết thảy mọi người. Chúa Giêsu Kitô, Ngôi Lời nhập thể đã mạc khải cho chúng ta về Thiên Chúa Cha, đồng thời mời gọi chúng ta hãy sống tình con thảo với Chúa Cha và tình huynh đệ với anh chị em, không phân biệt chủng tộc hay ngôn ngữ. Ngài yêu thương mọi người và muốn cho họ được hạnh phúc.
Lý trí giúp con người thấu đạt Chân lý. Vì vậy, trong tiến trình huấn luyện tại các Đại Chủng viện, các chủng sinh phải học Triết học trước khi học Thần học. Thánh Gioan Phaolô II viết trong Tông huấn Pastores Dabo Vobis, số 52: “Triết học đóng góp rất nhiều để giúp ứng sinh làm giàu việc đào tạo trí thức nhằm đạt tới sự “suy tôn chân lý”, nghĩa là một sự bái phục chân lý với tâm tình trìu mến dẫn đến chỗ nhìn nhận rằng chân lý tự nó không hề được tạo nên hoặc được khuôn đúc do con người nhưng được ban cho con người do bởi Chân lý tối thượng, bởi Thiên Chúa; rằng lý trí con người, mặc dầu bị hạn chế và đôi khi rất khó khăn, có thể đạt tới chân lý khách quan và phổ quát, là chân lý liên quan tới Thiên Chúa và tới ý nghĩa căn cơ của hiện hữu; sau hết, rằng đức tin tự nó không thể loại bỏ lý trí hoặc miễn trừ nỗ lực “suy tư” về những gì đức tin chất chứa, như lời dẫn giải của một đầu óc xuất chúng là thánh Augustinô: “Tôi đã khao khát dùng trí thông minh để dò tìm điều mà tôi đã đặt niềm tin tôi vào, tôi đã bàn cãi nhiều và tôi đã cực nhọc không ít”.
4- Đức tin và Khoa học
Do chính bản chất của nó, Đức tin nằm ở một bình diện khác hẳn so với khoa học. Đức tin không dựa trên cơ sở xác minh của thí nghiệm theo kiểu khoa học, không phát nguyên từ những tư biện lý tính, và cũng không phải là một chuỗi luận đề giản lược đọc thấy trong Kinh Tin Kính. Đức tin, trước hết là thái độ gắn bó đối với một Đấng, là tâm tình phó thác vào trong tay Một Vị, là cuộc dấn thân của chính cá nhân mình cho Ngài.
Đối tượng của Đức tin chính là Thiên Chúa, Đấng đã tự mạc khải mình ra. Người biết mở lòng ra để tin, thì sẽ đón nhận được sứ điệp của Ngài, với niềm hy vọng là trong sứ điệp ấy, mình sẽ tìm gặp được ý nghĩa cho đời của mình. Nếu biết dấn bước vào trong con đường Ngài vạch cho, nếu biết sống kinh nghiệm Đức tin, thì lúc đó, người có lòng tin sẽ xác tín cảm nghiệm được là mình đang sống trong Chân lý.
Từ đâu mà có được niềm xác tín thâm sâu ấy? Từ uy tín của Đấng mạc khải. Chính Thiên Chúa đã nói với con người những gì con người tin. Đó chính là một thể dạng của xác thực tính, nhưng là thuộc một loại khác với xác thực tính của khoa học; cả hai loại đều đặt nền móng trên những kinh nghiệm, nhưng những kinh nghiệm này cũng thuộc những thể loại khác nhau.
Theo một cách nói thông dụng, thì khoa học lo nghiên cứu về các hiện tượng (vật lý, hóa học, sinh học…) để cố trả lời cho nghi vấn thế nào về các sự vật; khoa học không thể có ý kiến về ý nghĩa của các sự vật. Đức tin có một đối tượng khác hẳn: Đức tin lo tìm hiểu về Thiên Chúa và về những gì Ngài nói với con người nhằm giúp con người đạt tới được tiêu đích của đời mình. Đức tin vén mở cho thấy ý nghĩa của các sự vật; khoa học không làm được như thế. Vì lãnh vực của khoa học thuộc phạm vi của thế nào, chứ không phải của tại sao, tức là thuộc phạm vị của cơ chế các hiện tượng, chứ không thuộc phạm vi của ý nghĩa chúng hàm súc.
Nếu đã rõ là hai loại hiểu biết ấy nằm ở hai bình diện khác nhau, thế tất cũng sẽ hiểu là không thể có chuyện những gì khoa học minh xác lại đụng đầu đối nghịch với những gì Đức tin khẳng định và ngược lại” (Trích bài viết của Jean-Marie Moretti, SJ, mang tựa đề Science et Foi, được đăng trên Tuyền tập Thần học tiếng Việt số 8, năm 1993).
5- Những nhà khoa học đồng thời là tín hữu
Lịch sử Giáo Hội ghi nhận nhiều nhà khoa học, đồng thời cũng là người có Đức tin. Chúng ta dẫn chứng một vài vị dưới đây:
- Blaise Pascal, Thần đồng toán học và vật lý. Người có câu nói bất hủ: “Khoa học nông cạn làm cho người ta xa Thiên Chúa. Khoa học tinh vi làm cho người ta gần Thiên Chúa”. Và ông cũng đã kết luận: “Con người chỉ là cây sậy biết tư duy.”
- Isaac Newton, Nhà khoa học và toán học vĩ đại nhất của mọi thời đại.
- René Descartes, Nhà bác học về Hình học và Những con số bất biến. Người hướng dẫn cuộc Cách Mạng Khoa học của phương Tây.
- Anton Maria Schyrleus of Rheita, Nhà thiên văn học, đã dâng hiến công trình của mình cho Đức Trinh nữ Maria.
- Louis Pasteur, Người sáng chế ra phương pháp khử trùng, nhà hóa học, và vi khuẩn học, đã giải trừ vấn nạn của bệnh chó dại, và người đầu tiên tạo ra việc tiêm Vaccine phòng bệnh.
- George Jackson Mivart, Hàn Lâm về Thực Vật Học
- Georges Lemaitre, Linh mục và là người khai phá ra thuyết Big Bang.
Trên đây chỉ là trích dẫn một số ít các nhà khoa học tiêu biểu để chứng minh rằng, một người có Đức tin vẫn có thể là một nhà khoa học. Đức tin và lý trí bổ túc cho nhau trong hành trình kiếm tìm Chân lý. Một thống kê đã cho kết quả: 92% những nhà khoa học thế kỷ 19 là người Kitô hữu. Trong lịch sử Giáo Hội, có nhiều vị thánh đồng thời cũng là những nhà trí thức uyên thâm như Thánh Thomas Aquinô, Thánh Augustinô, Thánh Alfonso de Liguori.
6- Lời mời gọi giới trí thức và sinh viên nên thánh
Bạn đừng sợ nên thánh. Sự thánh thiện không tước đi năng lực, sức sống hay niềm vui của bạn. Trái lại, bạn sẽ trở thành điều mà Chúa Cha nhắm đến khi tạo nên bạn, và bạn sẽ trung thành với bản ngã sâu xa nhất của mình. Việc ta phụ thuộc vào Thiên Chúa sẽ giải phóng ta khỏi mọi hình thức nô lệ và giúp ta nhận ra phẩm giá cao cả của mình.
“Làm gì để trở thành người Công Giáo trí thức” là mối bận tâm của các chủ chăn trong Giáo Hội bởi người trí thức chính là hào quang của Giáo Hội. Mối bận tâm này được thánh Phaolô chia sẻ: từ ngày chúng tôi nghe biết về anh em, chúng tôi không ngừng cầu nguyện và kêu xin Thiên Chúa cho anh em được am tường thánh ý Người, với tất cả sự khôn ngoan và hiểu biết mà Thần Khí ban cho (Cl 1,9). Thiết tưởng, nếu các bạn am tường thánh ý Người dưới sự hướng dẫn của Thần Khí, hội tụ cả Đức Tin và Lý Trí, các bạn sẽ có cơ hội tốt để mách nước cho bè bạn không cùng niềm tin rằng: khi các bạn đang miệt mài đi tìm sự khôn ngoan, và đi tới cùng sự khôn ngoan ấy, các bạn sẽ chạm tới cội nguồn chân lý là chính Thiên Chúa.
Là sinh viên Công Giáo, các bạn nên tự hào và dấn bước bởi sứ mạng của các bạn trong thế giới hôm nay là làm sao để người thời đại thấy được sự vượt trội về sự thánh thiện, tốt lành, công bằng, bác ái... khi ấy, chắc hẳn, người đời cũng phải trầm trồ rằng: đúng là các bạn có đạo ngoan hiền, tử tế, thật thà, đoàn kết, hòa đồng, sống thật tốt, chơi thật đẹp. Tuy nhiên, trong thế giới hôm nay, người sinh viên Công Giáo cần vượt trội về tri thức nữa. Trong thế giới phẳng hiện nay, người ta rất tôn trọng năng lực và tài giỏi, nghĩa là phẩm chất. Để trả lời cho các vấn nạn của con người, có thiện chí quảng đại thôi tự nó vẫn chưa đủ, trừ phi có kèm theo những hiểu biết và những kỹ thuật thích hợp giúp chúng ta hiểu các hiện tượng văn hóa đang ảnh hưởng tới đời sống hiện nay, và các Kitô hữu còn cần khả năng đối phó với những hiện tượng ấy bằng sự hiểu biết ngày càng sâu sắc hơn về mầu nhiệm Đức Kitô.
Như Thánh Giáo Hoàng Gioan Phaolô II khẳng định: Đức tin và lý trí là đôi cánh giúp cho trí tuệ con người băng mình lên để chiêm niệm chân lý”. Người công giáo không tách rời lý trí với Đức tin, đồng thời xác định hai khía cạnh này không hề mâu thuẫn. Việc trau dồi kiến thức cần phải đi đôi với những thực hành đức tin, tức là lắng nghe lời Chúa, cầu nguyện, tham dự thánh lễ và lãnh nhận thường xuyên các bí tích. Như thế, người trí thức sẽ được phát triển toàn diện, quân bình. Nhờ Đức tin vững vàng, họ sẽ nhận ra Thiên Chúa hiện hữu trong cuộc đời và Ngài là nguyên lý của mọi sự mọi loài. Hãy chứng minh mình là một nhà trí thức đồng thời cũng là một tín hữu.
Cuối cùng, anh chị em trí thức và sinh viên không phải là người khách lạ qua đường, nhưng là thành viên của Tổng Giáo phận. Anh Chị em được mời gọi gắn bó và tham gia nhiệt thành vào đời sống Đức tin của giáo xứ, như tham gia các hội đoàn đạo đức, các phong trào tông đồ giáo dân hoặc những việc từ thiện bác ái tuỳ theo khả năng của mình. Những hoạt động tông đồ này mang lại nhiều hiệu quả tích cực cho công cuộc truyền giáo. Là người có kiến thức, anh chị em sẽ dễ dàng trình bày về Đức tin và niềm hy vọng Kitô giáo cho những người không cùng niềm tin với chúng ta.
Tháng Chín cũng là thời điểm khai giảng năm học mới. Với đại dịch viêm phổi Vũ Hán (Covid-19), chắc chắn đây sẽ một năm học nhiều khó khăn và thách thức. Tuy vậy, nếu biết cố gắng, chuyên cần, các bạn sẽ đạt được những kết quả tốt. Tôi muốn nhắc lại với các bạn lời Đấng Đáng kính Phanxicô Xaviê Nguyễn Văn Thuận: “Học để biết. Học để canh tân. Học để phục vụ. Học để yêu mến. Chưa học để phục vụ đúng mức, con chưa mến Chúa đủ.” Khi xác định việc học hành dẫn ta đến phục vụ tha nhân và yêu mến Chúa, chúng ta sẽ cảm nhận được niềm hứng khởi và say mê, để không ngừng tiến bước trong hành trình phát triển trí tuệ.
Kết luận
Anh chị em đừng sợ hướng nhìn cao hơn, cho phép Thiên Chúa yêu thương và giải phóng chúng ta. Đừng sợ để mình được hướng dẫn bởi Chúa Thánh Thần. Sự thánh thiện không làm cho chúng ta ít là người hơn, vì đó là một gặp gỡ giữa sự yếu đuối của chúng ta và sức mạnh của ân sủng Thiên Chúa, vì như cách nói của Léon Bloy, rốt cục, “bi kịch thảm hại duy nhất trong đời sống, đó là không nên thánh”.
